Zakończenie projektu „Warsztaty koronki klockowej – powrót do tradycji – kontynuacja i utrwalanie umiejętności rękodzielniczych”

Stowarzyszenie Przyjaciół Wsi Sędziszowa i Okolic  zakończyło czwartą już edycję warsztatów bobowskiej koronki klockowej (2022, 2023, 2024, 2025). Głównym celem projektu było kontynuowanie przekazu unikatowej wiedzy i utrwalanie umiejętności z zakresu bobowskiej koronki klockowej, tak ważnej wizytówki rękodzieła artystycznego dla regionu etnicznego, jakim jest Ziemia Gorlicka.

Bobowa – to miejscowość, w której tradycje koronkarskie sięgają XIX wieku i która jest jednym z najważniejszych, a jednocześnie najstarszym, do dziś kultywującym tradycje koronkarskie, ośrodkiem koronkarstwa w Polsce. „…Od niepamiętnych czasów kobiety z Bobowej trudnią się ich wyrabianiem.

Warsztaty koronkarskie prowadzone przez panią Jadwigę Śliwa – Mistrza tradycji, to były działania z zakresu niematerialnego dziedzictwa kulturowego regionu.

Pani Jadwiga Śliwa w sposób zrozumiały, naturalny, a zarazem tradycyjny, przekazywała przez siedem miesięcy  swoją wiedzę i umiejętności czterem osobom.

Warsztaty miały za zadanie wykonanie koronki klockowej w jej tradycyjnych wzorach. Zależało nam aby wzory te były poznawane i  szerzej kultywowane w naszym regionie. Fakt ten jest tym bardziej znaczący, że tradycja wykonywania bobowskiej koronki klockowej według starych wzorów, to jeden z przejawów niematerialnego dziedzictwa kulturowego Ziemi Bobowskiej a szerzej Ziemi Gorlickiej. Realizowany projekt wzmacniał postawy oparte na świadomości własnej tożsamości kulturowej oraz uczył szacunku i tolerancji dla kultury i tradycji regionu.

Jedna z beneficjentek tak uzasadniała swoje uczestnictwo w warsztatach: „Bardzo chciałabym dołączyć do warsztatów koronki klockowej, będąc rodowitą Bobowianką miałam styczność z tym unikatowym rękodziełem. Jako dziecko uczestniczyłam w warsztatach koronki klockowej. Chciałabym poznać jak powstaje to piękne rękodzieło i samej spróbować nauczyć się je wykonywać”.

 Mistrz Tradycji – pani Jadwiga Śliwa i beneficjenci promowali też koronkę klockową na XXVI Międzynarodowym Festiwalu Koronki Klockowej w Bobowej (wrzesień 2025 r.). Prezentowali swoje prace, prowadzili pokaz jej wytwarzania – miniwarsztaty.

Realizowany projekt wzmacniał u beneficjentów postawy, oparte na świadomości własnej tożsamości kulturowej i uczył szacunku i tolerancji dla kultury i tradycji Bobowej i okolic. Zarówno czynnie jak i biernie, poprzez promowanie działań projektowych w internecie, przybliżanie rękodzieła – koronki klockowej szerszemu gronu odbiorców.

Był to też świetny sposób na promocję naszego Stowarzyszenia Przyjaciół Wsi Sędziszowa i Okolic, gminy Bobowa, Ziemi Gorlickiej, Małopolski,

Realizując działania projektowe osiągnięto cel główny projektu – przekaz unikatowej wiedzy i umiejętności z zakresu koronki klockowej charakterystycznej dla regionu Bobowej i okolic, zagrożonej zanikiem.

Warsztaty koronki klockowej trwały przez siedem miesięcy (143 godziny zajęć).

W projekcie uczestniczyły cztery osoby posiadające już pewne umiejętności warsztatowe, reprezentujące różne grupy wiekowe. Udział w warsztatach był nieodpłatny.

Realizowane zadanie świetnie wpisywało się w zakres działań zgodnych z założeniami Konwencji UNESCO z 2003 roku w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Przekazywanie wiedzy i sposobu wytwarzania koronki, beneficjentom, to proces naturalnej „transmisji” dziedzictwa kulturowego w regionie Ziemi Gorlickiej, Małopolski.

Proces ten odbywał się w sposób tradycyjny – podczas wspólnych spotkań, w bardzo małej grupie osób, gdzie „mistrz” w sposób bezpośredni szkolił „uczniów”. Warsztaty odbywały się w różnych miejscach, w domu prowadzącej warsztaty jak i w domach beneficjentów, podobnie jak dawniej robiły to nasze mamy, babcie czy prababcie.

Zajęcia cieszyły się dużym zainteresowaniem, o czym świadczy wysoka frekwencja.

Dokumentacja warsztatów w formie zdjęć, prezentacji multimedialnej, filmów, informacji o projekcie, zamieszczana była na stronie internetowej stowarzyszenia, jak i wysyłana do mediów internetowych naszego regionu.

Anna  Wiejaczka