Nowy system kaucyjny w Polsce – start już 1 października 2025

Co to za system?

System kaucyjny to mechanizm recyklingu, w którym do ceny napoju doliczana jest kaucja – zwracana klientowi po oddaniu pustego opakowania w odpowiednim stanie i oznakowanym zgodnie z wymogami systemu

Jakie opakowania obejmuje system?

System dotyczy trzech typów opakowań:

• Plastikowe butelki PET do 3 l – kaucja 0,50 zł
• Metalowe puszki do 1 l – kaucja 0,50 zł
• Szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 l – kaucja 1,00 zł Na opakowaniach znajdzie się wyraźny logotyp systemu wraz z kwotą kaucji

Wyłączone z systemu są natomiast opakowania po mleku i innych produktach, które nie mają takiego oznakowania

Jak to będzie działać?

Pobieranie kaucji:

• Kaucja doliczana jest do ceny przy kasie, tylko przy produktach oznakowanych logotypem systemu
• Każdy sklep sprzedający objęte opakowania, niezależnie od wielkości, będzie musiał pobierać kaucję

Zwrot kaucji:

• Kaucję można odzyskać w dowolnym punkcie zbiórki (nie tylko tam, gdzie dokonano zakupu), bez konieczności okazania paragonu
• Opakowania muszą być czyste, nie uszkodzone i posiadać odpowiednie oznaczenie
• Punkty odbioru mogą być:
  • Sklepy powyżej 200 m² – obowiązkowo
  • Sklepy poniżej 200 m² – mogą przystąpić dobrowolnie, zwłaszcza przy butelkach szklanych
  • Co najmniej jeden punkt stacjonarny w każdej gminie
  • Automaty (butelkomaty), dostępne także poza placówkami handlowymi

Kaucje nieodebrane zostaną wykorzystane do finansowania systemu

Co z podatkiem VAT?

Nowe wytyczne Ministerstwa Finansów doprecyzowują kwestie VAT:

• Zwrotna kaucja nie podlega VAT, dopóki opakowanie zostanie zwrócone.
• Nieoddana kaucja jest traktowana jak część ceny i opodatkowana według stawki zasadniczej produktu.
• Zwrot kaucji może odbywać się także poprzez bony, punkty lojalnościowe – i to również jest zgodne z przepisami VAT, o ile wartość zostaje rozpoznana

Podsumowanie

System kaucyjny to znaczący krok naprzód w polskiej gospodarce obiegu zamkniętego. Choć jego wdrożenie napotyka na realne utrudnienia, może stać się trwałym impulsem do odpowiedzialniejszego zachowania konsumenckiego i lepszego zarządzania zasobami.